Yasal Uyarı

drhesap.com'da sunulan tıbbi hesaplama ve tanı araçları, yalnızca tıp profesyonellerinin bilgilendirilmesi ve eğitimine yönelik olup, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini tutmaz; herhangi bir kararın, bağımsız klinik yargı ve hastanın özel durumuna göre alınması esastır.

Romatoloji

SLICC/ACR Hasar İndeksi

Sistemik lupus eritematozusta en az 6 ay kalıcı organ hasarlarını SLICC/ACR SDI ile hesaplar.

Klinik güvenlik uyarısı

Bu araç yalnızca hesaplama yardımcısıdır. Tanı, tedavi, takip ve klinik kararlar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesine göre belirlenmelidir.

  • SLICC/ACR hasar indeksi aktif inflamasyonu değil, kalıcı organ hasarını puanlar; aktif bulgularla karıştırılmamalıdır.

Giriş formu

Zorunlu alanları doldurun ve sonucu klinik bağlamla birlikte değerlendirin.

Katarakt (>6 ay)

Oküler

Retinal değişiklik veya optik atrofi

Oküler

Bilişsel bozukluk veya majör psikoz

Nöropsikiyatrik

Nöbet: son 6 aydır ilaç gerektiren

Nöropsikiyatrik

Serebrovasküler olay / inme

Nöropsikiyatrik

Kranial veya periferik nöropati

Nöropsikiyatrik

Hesaplanmış GFR'de belirgin azalma

Renal

Proteinüri >3.5 g/24 saat veya son dönem böbrek yetmezliği

Renal

Pulmoner hipertansiyon

Pulmoner

Pulmoner fibrozis veya shrinking lung

Pulmoner

Angina veya koroner bypass/girişim

Kardiyovasküler

Miyokard infarktüsü

Kardiyovasküler

Kladikasyon: 6 aydır devam eden

Periferik vasküler

Minör doku kaybı veya amputasyon

Periferik vasküler

İnfarktüs veya cerrahi gerektiren barsak rezeksiyonu

Gastrointestinal

Deforme edici artrit, deformite veya Jaccoud artropatisi

Kas-iskelet

Avasküler nekroz

Kas-iskelet

Skarlaşan alopesi veya yaygın diskoid skarlar

Deri

Prematür gonadal yetmezlik

Endokrin

Diabetes mellitus

Endokrin

SLE tanısı sonrası gelişen malignite

Malignite

Formül / puanlama açıklaması

SLICC/ACR SDI maddeleri kalıcı hasar varlığına göre 0 veya 1 puan alır. İşaretlenen maddeler toplanarak toplam hasar skoru elde edilir.

Bu araç nedir?

SLICC/ACR SDI, SLE başlangıcından sonra gelişen ve en az 6 ay kalıcı olan organ hasarı maddelerini özetler.

Klinik yorumlama

Sonuç aktif inflamasyon puanı değildir; kalıcı hasar birikimini ve izlemdeki hasar yükünü görünür kılar.

Formül açıklaması

SLICC/ACR SDI maddeleri kalıcı hasar varlığına göre 0 veya 1 puan alır. İşaretlenen maddeler toplanarak toplam hasar skoru elde edilir.

!Sınırlılıklar

  • Yeni aktif lezyonlar kalıcı hasar gibi işaretlenmemelidir.
  • Hasarın SLE, tedavi veya komorbidite ilişkisi klinik dosya ile değerlendirilmelidir.

!Sık yapılan hatalar

  • Aktif lupus bulgusunu kalıcı hasar maddesi gibi puanlamak.
  • 6 ay kalıcılık koşulunu kontrol etmeden madde işaretlemek.

Örnek hasta

SLE sonrası gelişen avasküler nekroz ve kalıcı proteinüri öyküsü varsa ilgili hasar maddeleri işaretlenerek toplam puan hesaplanır.

Kılavuz ve kaynak notları

  • Gladman D ve ark. SLICC/ACR hasar indeksi çalışması. Arthritis Rheum, 1996.

Sık sorulan sorular

SLICC/ACR Hasar İndeksi tek başına klinik karar için yeterli mi?

Hayır. Sonuç yalnızca hesaplama desteğidir; karar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Sonuç beklenenden farklıysa ne yapılmalı?

Giriş değerleri, ölçüm birimleri ve zamanlaması kontrol edilmeli; klinik uyumsuzluk varsa hesaplama tekrarlanmalı ve hasta yeniden değerlendirilmelidir.

Klinik semptomlar ve terimler sözlüğü

Romatoloji skorlarında geçen seçili klinik terimlerin kısa açıklamaları.

Aktif inflamasyon ve kronik hasar

Aktivite skorları geri döndürülebilir, yeni veya kötüleşen inflamasyon bulgularını; hasar indeksleri ise kalıcı ve genellikle geri dönüşsüz doku etkilerini özetler.

Palpabl purpura

Basmakla solmayan, parmakla hissedilebilen kırmızı-mor döküntüdür. Küçük damar vaskülitlerinde sık görülen deri bulgularındandır.

Motor mononöritis multipleks

İki veya daha fazla ayrı sinir alanında asimetrik, ağrılı ve akut/subakut motor kayıp ile seyreden periferik sinir tutulumudur.

Episklerit ve üveit

Episklerit yüzeyel sklera çevresi inflamasyonunu; üveit ise görme kaybı riski taşıyabilen daha derin göz içi inflamasyonu ifade eder.

Kriyoglobülinemi

Soğukta çöken immünglobulinlerin varlığıdır. Sjögren sendromunda sistemik aktivite ve lenfoproliferatif risk değerlendirmesinde klinik bağlamla birlikte ele alınır.

Jaccoud artropatisi

SLE'de görülebilen, genellikle pasif hareketle düzeltilebilen, erozyonsuz deforme edici eklem tablosudur.

Avasküler nekroz

Kemik kanlanmasının bozulması sonucu gelişen kemik ölümü ve eklem yüzeyi çökmesi riskidir; hasar indekslerinde kalıcı morbidite olarak puanlanabilir.

Shrinking lung sendromu

SLE ile ilişkili, belirgin parankimal fibrozis olmadan akciğer hacminde azalma ve nefes darlığı ile seyreden özgül pulmoner hasar tablosudur.

Subglottik stenoz

Ses tellerinin altındaki trakea bölümünde inflamasyon ve fibrozise bağlı daralmadır; GPA gibi vaskülitlerde kalıcı KBB hasarı olarak izlenebilir.

Kladikasyon

Damar darlığı veya tıkanıklığı nedeniyle eforla ortaya çıkan ve istirahatle azalan iskemik ağrıdır; ekstremite veya çene kladikasyonu şeklinde görülebilir.

Proteinüri ve idrar silendirleri

Proteinüri glomerüler hasarı; eritrosit veya granüler silendirler aktif renal inflamasyonu destekleyebilen idrar bulgularını ifade eder.

Sensörinöral işitme kaybı

İç kulak veya işitme siniri etkilenmesine bağlı kalıcı işitme kaybıdır; iletim tipi kayıptan farklı olarak hasar indekslerinde kalıcı morbidite olabilir.

Sitopeni

Lökosit, nötrofil, trombosit veya eritrosit serilerinde azalmadır. SLE, Sjögren veya tedavi etkileriyle ilişkili olabilir.

Prematür gonadal yetmezlik

Gonadal fonksiyonun beklenen yaştan önce kalıcı kaybıdır; hastalık veya tedavi ilişkili kalıcı hasar başlığı altında değerlendirilebilir.

Kaynakça: Firestein GS ve ark. Kelley and Firestein's Textbook of Rheumatology, 11. baskı; ACR/EULAR romatoloji terimleri ve hastalık aktivite ölçüm kaynakları.