Yasal Uyarı

drhesap.com'da sunulan tıbbi hesaplama ve tanı araçları, yalnızca tıp profesyonellerinin bilgilendirilmesi ve eğitimine yönelik olup, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini tutmaz; herhangi bir kararın, bağımsız klinik yargı ve hastanın özel durumuna göre alınması esastır.

Romatoloji

Beş Faktör Skoru (FFS 2009)

PAN, MPA ve EGPA gibi sistemik nekrotizan vaskülitlerde 2009 Beş Faktör Skoru ile prognostik risk grubunu hesaplar.

Klinik güvenlik uyarısı

Bu araç yalnızca hesaplama yardımcısıdır. Tanı, tedavi, takip ve klinik kararlar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesine göre belirlenmelidir.

  • FFS 2009 prognostik risk özetidir; hastalık aktivitesi, organ tehdidi ve bireysel klinik bağlamdan bağımsız yorumlanmamalıdır.

Giriş formu

Zorunlu alanları doldurun ve sonucu klinik bağlamla birlikte değerlendirin.

Yaş >65
Kardiyak semptomlar / kalp tutulumu
Gastrointestinal sistem tutulumu
Böbrek yetmezliği: kreatinin >1.7 mg/dL veya 150 mikromol/L
KBB tutulumunun olmaması: MPA ve EGPA için kötü prognoz faktörü

Formül / puanlama açıklaması

FFS 2009'da her kötü prognostik faktör 1 puan alır. Toplam skor 0-5 aralığındadır.

Bu araç nedir?

FFS 2009, sistemik nekrotizan vaskülitlerde belirli kötü prognostik faktörleri 0-5 arası özetleyen skordur.

Klinik yorumlama

Skor prognostik risk grubunu destekleyici olarak gösterir; aktivite, organ tehdidi ve hasta bağlamı ayrıca değerlendirilir.

Formül açıklaması

FFS 2009'da her kötü prognostik faktör 1 puan alır. Toplam skor 0-5 aralığındadır.

!Sınırlılıklar

  • FFS hastalık aktivitesi skoru değildir.
  • KBB tutulumunun olmaması maddesi yalnızca MPA ve EGPA bağlamında kötü prognoz faktörü olarak ele alınmalıdır.

!Sık yapılan hatalar

  • FFS sonucunu BVAS veya VDI yerine kullanmak.
  • Tanı alt tipini ve organ tehdidini göz ardı etmek.

Örnek hasta

EGPA hastasında yaş >65, kardiyak tutulum ve böbrek yetmezliği varsa toplam FFS 3 olarak hesaplanır.

Kılavuz ve kaynak notları

  • Guillevin L ve ark. Beş Faktör Skoru 2009 kohortu. Medicine, 2011.

Sık sorulan sorular

Beş Faktör Skoru (FFS 2009) tek başına klinik karar için yeterli mi?

Hayır. Sonuç yalnızca hesaplama desteğidir; karar hastanın klinik durumu, kurum protokolü ve hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Sonuç beklenenden farklıysa ne yapılmalı?

Giriş değerleri, ölçüm birimleri ve zamanlaması kontrol edilmeli; klinik uyumsuzluk varsa hesaplama tekrarlanmalı ve hasta yeniden değerlendirilmelidir.

Klinik semptomlar ve terimler sözlüğü

Romatoloji skorlarında geçen seçili klinik terimlerin kısa açıklamaları.

Aktif inflamasyon ve kronik hasar

Aktivite skorları geri döndürülebilir, yeni veya kötüleşen inflamasyon bulgularını; hasar indeksleri ise kalıcı ve genellikle geri dönüşsüz doku etkilerini özetler.

Palpabl purpura

Basmakla solmayan, parmakla hissedilebilen kırmızı-mor döküntüdür. Küçük damar vaskülitlerinde sık görülen deri bulgularındandır.

Motor mononöritis multipleks

İki veya daha fazla ayrı sinir alanında asimetrik, ağrılı ve akut/subakut motor kayıp ile seyreden periferik sinir tutulumudur.

Episklerit ve üveit

Episklerit yüzeyel sklera çevresi inflamasyonunu; üveit ise görme kaybı riski taşıyabilen daha derin göz içi inflamasyonu ifade eder.

Kriyoglobülinemi

Soğukta çöken immünglobulinlerin varlığıdır. Sjögren sendromunda sistemik aktivite ve lenfoproliferatif risk değerlendirmesinde klinik bağlamla birlikte ele alınır.

Jaccoud artropatisi

SLE'de görülebilen, genellikle pasif hareketle düzeltilebilen, erozyonsuz deforme edici eklem tablosudur.

Avasküler nekroz

Kemik kanlanmasının bozulması sonucu gelişen kemik ölümü ve eklem yüzeyi çökmesi riskidir; hasar indekslerinde kalıcı morbidite olarak puanlanabilir.

Shrinking lung sendromu

SLE ile ilişkili, belirgin parankimal fibrozis olmadan akciğer hacminde azalma ve nefes darlığı ile seyreden özgül pulmoner hasar tablosudur.

Subglottik stenoz

Ses tellerinin altındaki trakea bölümünde inflamasyon ve fibrozise bağlı daralmadır; GPA gibi vaskülitlerde kalıcı KBB hasarı olarak izlenebilir.

Kladikasyon

Damar darlığı veya tıkanıklığı nedeniyle eforla ortaya çıkan ve istirahatle azalan iskemik ağrıdır; ekstremite veya çene kladikasyonu şeklinde görülebilir.

Proteinüri ve idrar silendirleri

Proteinüri glomerüler hasarı; eritrosit veya granüler silendirler aktif renal inflamasyonu destekleyebilen idrar bulgularını ifade eder.

Sensörinöral işitme kaybı

İç kulak veya işitme siniri etkilenmesine bağlı kalıcı işitme kaybıdır; iletim tipi kayıptan farklı olarak hasar indekslerinde kalıcı morbidite olabilir.

Sitopeni

Lökosit, nötrofil, trombosit veya eritrosit serilerinde azalmadır. SLE, Sjögren veya tedavi etkileriyle ilişkili olabilir.

Prematür gonadal yetmezlik

Gonadal fonksiyonun beklenen yaştan önce kalıcı kaybıdır; hastalık veya tedavi ilişkili kalıcı hasar başlığı altında değerlendirilebilir.

Kaynakça: Firestein GS ve ark. Kelley and Firestein's Textbook of Rheumatology, 11. baskı; ACR/EULAR romatoloji terimleri ve hastalık aktivite ölçüm kaynakları.